Horsztyński

Dramat Juliusza Słowackiego w reżyserii Zbigniewa Zapasiewicza. Spektakl z 1995 roku. „Bóg wie, dla kogo piszę i kiedy wydrukuję. Zdaje mi się, że piszę zupełnie dla siebie i stąd więcej może będzie naturalności (...) Kiedyś to wszystko – ktoś – wyda na świat... ” – donosił poeta w liście do matki z Genewy w 1835 r., w trakcie pracy nad dziełem. I były to słowa prorocze. Juliusz Słowacki nigdy nie ukończył tego dramatu. Z rękopisu, który zresztą nie zachował się w całości, opublikował go dopiero w 1866 r. Antoni Małecki i nie nazwaną przez poetę tragedię zatytułował „Horsztyński”. Od prapremiery dramatu w teatrze krakowskim za dyrekcji Koźmiana w 1878 r. grali w „Horsztyńskim” najwybitniejsi aktorzy sceny polskiej.
Rzecz dzieje się na Litwie w roku 1794. W pałacu, w wiejskiej posiadłości hetmana litewskiego Szymona Kossakowskiego (piękne naturalne wnętrza i plenery) trwa uczta, lecz nie uczestniczą w niej jego dzieci, Amelia i pierworodny syn Szczęsny. Amelia próbuje nakłonić brata, by uczynił swe życie bardziej użytecznym, a nade wszystko zmienił swój stosunek do ojca, wszak to dobry człowiek, który „podpiera spróchniały tron Stanisława Augusta”. Szczęsny głowę ma zaprzątniętą czym innym. Dworzanie Hetmana plotkują, że młody panicz kocha się skrycie w pani Horsztyńskiej, żonie dawnego konfederata barskiego, któremu Moskale wykapali gromnicami oczy.
Gdy Horsztyński opowiada o tamtych dramatycznych wydarzeniach, jego ukochana Sally i ulubiony „Sowizdrzał” Szczęsny prowadzą między sobą subtelną grę spojrzeń, gestów, aluzji. Do Hetmana Kossakowskiego dociera wiadomość o domniemanym romansie syna z żoną znienawidzonego sąsiada. Zjawia się w domu Horsztyńskiego, obaj wyrzucają sobie winy sprzed lat – zdradę Hetmana, który przeszedł do obozu politycznych przeciwników konfederacji barskiej, i osobistą zdradę Horsztyńskiego, który uwiódł Kossakowskiemu żonę, a jej „hańba” żyje nadal w jego domu i nazywa się jego córką.
Hetman szuka zemsty, zapowiada, że odbierze Horsztyńskiemu majątek za długi. Horsztyński postanawia opublikować będące w jego posiadaniu tajne dokumenty kompromitujące zdrajcę narodu. Dla siebie pragnie tylko spokoju, który może przynieść jedynie śmierć. Nienawiść starych nieprzyjaciół kładzie się tragicznym cieniem na życiu młodych.
Autor: Juliusz Słowacki
Rok produkcji: 1995
Czas trwania: 106 min.
reżyseria: Zbigniew Zapasiewicz
scenografia: Andrzej Waltenberger
kostiumy: Dorota Kołodyńska
zdjęcia: Maciej Kijowski
opracowanie muzyczne Małgorzata Przedpełska-Bieniek
montaż: Adam Szostak, Jarosław Jabłoński
Obsada:
Obsada:
Zbigniew Zapasiewicz (Ksawery Horsztyński),
Olga Sawicka (Salomea),

Ignacy Gogolewski (Hetman Kossakowski),
Michał Żebrowski (Szczęsny),

Kinga Szymaniak (Amelia),
Henryk Bista (Ksiński),
Władysław Kowalski (Sforka),
Bogdan Baer (Błazen),
Krzysztof Kowalewski (Trombonista),
Marcin Troński (Ojciec Prokop),
Sylwia Zmitrowicz (Maryna),
Krzysztof Stelmaszyk (Nieznajomy),
Mirosław Guzowski (Wyrwik),
Mieczysław Morański (Skowicz),
oraz Jan Jurewicz, Jarosław Boberek, Cezary Kosiński, Adam Woronowicz