Doktor Halina

Historia Haliny Szwarc to docu drama oparta na faktach. Jej bohaterka jest skromną polską dziewczyną, której spektakularne działania szpiegowskie odniosły znaczący wpływ na rozwój wydarzeń wojennych 1939 – 1944, na terenie Niemiec, Austrii i okupowanej Polski.

Halinę Szwarc (w tej roli Joanna Kulig) poznajemy jeszcze przed II wojną światową, gdy jako zdolna maturzystka, uczennica konserwatorium i harcerka snuje plany na przyszłość. Jednak wybuch wojny – 1 września 1939 roku, powoduje znaczące zmiany w jej życiu. Nie zdaje sobie wówczas sprawy z potężnego wpływu jakie ta wojna wywrze na jej dalsze losy. Jako siedemnastoletnia dziewczyna wstępuje do konspiracji, do wywiadu. Na polecenie dowództwa podpisuje volkslistę i w ciągu kilku miesięcy uczy się niemieckiego, kończy niemiecką szkolę, po czym rozpoczyna działalność w wywiadzie głębokim na terenie Rzeszy: w Hamburgu, Wiedniu, Berlinie. Balansując na granicy życia i śmierci, podejmuje się kolejnych karkołomnych zadań. I tak w 1940 roku Halina Szwarc ps. „Ryszard”, a potem ps. „Jacek II” zostaje „Niemką”. Wyjeżdża do Rzeszy, gdzie rozpoczyna studia medyczne i pracę konspiracyjną. Pomału, spokojnie, bez zwracania na siebie uwagi gromadzi informacje na temat wroga i przekazuje je polskiemu wywiadowi. Niemal do końca wojny jest bardzo cennym szpiegiem. Przeprowadza szereg spektakularnych akcji, między innymi ustala położenie obiektów wojskowych w Hamburgu, co niezwykle pomaga aliantom w ich zniszczeniu. Zostaje za to odznaczona przez Anglików.
Dostaje się także do pracy w berlińskim Archiwum Medycyny Wojskowej. Na podstawie zdobytych tam informacji można było wnioskować o rozmieszczeniu hitlerowskich oddziałów na froncie wschodnim. W 1944 roku przy posługiwaniu się fałszywą kartką żywnościową zostaje zatrzymana i przesłuchana, ale nie powoduje to jej dekonspiracji. Wraca do domu rodzinnego. Nie na długo. Aresztowana przez gestapo i skazana na śmierć cudem unika rozstrzelania. Tortury stosowane wobec niej przez hitlerowców, brutalne i okrutne znęcanie się fizyczne i psychiczne nie złamały jej jednak. Młoda kobieta nie powiedziała ani słowa. Okres wojenny przypłaciła utratą młodości i samotnością.

Po wojnie kończy medycynę i rozpoczyna pracę w Klinice Akademii Medycznej w Poznaniu. Tu jednak dopada ją PRL-owska służba bezpieczeństwa. Znowu poniżanie i bicie, tym razem przez „swoich”, stalinowskich oprawców. Zostaje profesorem, zakłada Uniwersytet Trzeciego Wieku w Polsce. Do 1999 roku, tj. do momentu wydania przez nią wspomnień, ani najbliżsi, ani współpracownicy nie znali jej okupacyjnej przeszłości. Pozornie luźno ułożone fragmenty jej barwnych i bohaterskich losów okazują się rodzajem konfesyjnego wyznania i niezwykłym świadectwem odwagi i poświęcenia. Zadziwiająco twardy charakter, jej młodzieńcza fantazja, a także wewnętrzna godność i poszanowanie wolności czynią z niej ciekawą postać historyczną i pełnego pasji bohatera.

Autorzy: Grażyna Trela, Marcin Wrona na podstawie „Wspomnień z pracy w wywiadzie antyhitlerowskim ZWZ-AK” Haliny Szwarc

Reżyseria: Marcin Wrona

Zdjęcia: Andrzej Ramlau PSC

Scenografia: Marek Chowaniec

Kostiumy: Katarzyna Śródka,

Mundury: Marek Dzienio

Dźwięk: Wacław Pilkowski, Wojciech Ślusarz

Montaż: Wanda Zeman

Opracowanie muzyczne: Joanna Fidos

Konsultacja historyczna: Andrzej Krzysztof Kunert