Kamerdyner

Rok 1900. W Kłaninie na Kaszubach rodzi się Mateusz, nieślubny syn junkra Hermana von Kraussa i pokojówki Łucji Kroll, która umiera przy porodzie. Rodzicami chrzestnymi dziecka zostają kaszubski działacz Bazyli Miotke i jego żona Urszula. Gerda von Krauss, małżonka Hermana, wbrew mężowi bierze Mateusza na wychowanie do pałacu. Do domu Łucji wprowadza się Niemiec Paul Junge. Mateusz wychowuje się wraz z dziećmi Gerdy i Hermana, Maritą i Kurtem. Podczas zajęć z fortepianu okazuje się, że Mateusz posiada zdolności muzyczne. Lekcje prowadzi zagorzały germanofil Peter Schmidt i na wniosek Hermana edukacja Mateusza zostaje przerwana. Chłopiec dzieli czas na życie pałacowe oraz na wiejskie przypatrując się propolskiej wywrotowej działalności Bazylego. Herman postanawia edukować Maritę i Kurta w Berlinie, a Mateusza w brodnickim gimnazjum.