-
- nowość
Co oznacza słowo „reglamentować”? Wątpliwości językowe wyjaśnia profesor Jan Miodek.
-
Co znaczy słowo „onegdaj”? Odpowiada profesor Jan Miodek.
-
- Czy określenie „Murzyn” jest pejoratywne? Odc. 177 Czy określenie „Murzyn” jest pejoratywne? Odc. 177
Słowa „ożydzić” i „ocyganić” są obecnie uważane za obraźliwe, a poprawność polityczna sugeruje także zastępowanie określenia „Murzyn” innymi zwrotami. Walka z dyskryminacją czy przesada? Co o tych zwrotach sądzi profesor Miodek?
-
Co ma wspólnego furiat z pasjonatem? I kim była dawniej rajfura? Lekcja poprawnej polszczyzny z prof. Janem Miodkiem.
-
Co oznacza słowo „absurdalny”? Co znaczy, że „ktoś zrobił coś z animuszem”? Odpowiada profesor Jan Miodek.
-
Co to jest „atrybut”? Co oznacza słowo „bruderszaft”? Odpowiada profesor Jan Miodek.
-
Prof. Jan Miodek wyjaśnia znaczenia zapomnianych zwrotów „potępić w czambuł” i „szaber”. Zapraszamy na minilekcję polszczyzny.
-
Co znaczy słowo „licho”, a co zwrot „insza inszość”? Odpowiada profesor Jan Miodek.
-
Co to znaczy „powiedzieć coś z przekąsem”? Co oznacza słowo „lada”? Odpowiada profesor Jan Miodek.
-
Czy w potocznej mowie możemy użyć zwrotów „strasznie cię kocham” lub „strasznie mi się podoba”? Co tak naprawdę oznacza słowo „pokłosie” i jakie jest jego pierwotne znaczenie?
-
Kogo nazwiemy zakałą? Jak odmieniać skrót PRL? Czy uległ on już leksykalizacji i można go traktować jako osobny wyraz? Lekcja prof. Jana Miodka.
-
O tym, skąd wzięło się powiedzenie „skoczył gul”, czemu „wójta” piszemy przez „ó”, ale wujka już przez „u” opowiada prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Do prof. Miodka zwracają się uczniowie polonijnej szkoły w Irlandii. Co oznaczają zwroty „wsio ryba” i „bon ton”?
-
Skąd pochodzą nazwy Górny i Dolny Śląsk? Czy słowo „ladacznica” ma to samo źródło co „ladaco”? Wątpliwości językowe rozwiewa prof. Jan Miodek.
-
Kiedy mówimy „niech to dunder świśnie”? Czy lekarstwo na potencję ma obniżyć potencję? Prof. Miodek rozwiązuje wątpliwości językowe.
-
Skąd się wzięło w języku polskim słowo „hucpa”? Co oznacza „pulares”? Jak poprawnie użyć czasownika: mielić, ścielić, pielić w formie przeszłej? Odpowiedzi udziela profesor Jan Miodek.
-
Co to znaczy, że coś jest „tuzinkowe”? Czym się różni ogórek kwaszony od kiszonego? Co oznacza wyrażenie „za pazuchą”? Odpowiada profesor Jan Miodek.
-
Czy „ministra” to poprawne sformułowanie? A może powinniśmy powiedzieć „pani minister”? Prof. Jan Miodek wyjaśnia zawiłości językowe.
-
Jaką posadę nazwiemy „intratną"? Czym są „antrejka" i „gelejza" i „zynder"? Wątpliwości językowe wyjaśnia prof. Jan Miodek.
-
Dlaczego mówi się „nudy na pudy”? Co to jest „mamałyga”? Odpowiada profesor Jan Miodek.
-
Program poświęcony kulturze języka polskiego. Rozsiani po świecie widzowie, za pośrednictwem Internetu (Skype) łączą się ze studiem. Ekspert, prof. Jan Miodek, rozwiewa wszystkie wątpliwości i udziela minilekcji poprawnej polszczyzny.
-
Co to jest „eskalacja”? Kto to jest „mitoman”? Odpowiada profesor Jan Miodek.
-
„Pieniążki”, „dzieciaczki”, „kotek” – prof. Jan Miodek wyjaśnia, skąd bierze się moda na zdrabnianie wyrazów i zamierzone seplenienie. Dlaczego to ostatnie zjawisko jest bardziej popularne wśród dziewcząt?
-
Co oznacza powiedzenie, że „coś nie jest warte funta kłaków”? Co to jest „lura”? Odpowiada profesor Jan Miodek.
-
- Co to znaczy, że ktoś jest w „czepku urodzony”? Odc. 155 Co to znaczy, że ktoś jest w „czepku urodzony”? Odc. 155
Program poświęcony kulturze języka polskiego, w którym prof. Jan Miodek rozwiewa wątpliwości i udziela lekcji poprawnej polszczyzny.
-
Co to jest „badziewie”? Co oznacza określenie „bez mała”? Odpowiada profesor Jan Miodek.
-
W kolejnym odcinku programu zastanowimy się jaka jest różnica między „karetą” a „karocą” i co oznacza słowo „beniaminek”?
-
Mieszkanka Warszawy to warszawianka, a jak określimy mieszkankę Los Angeles? Zagadki językowe rozwiązuje prof. Jan Miodek.
-
Dlaczego mówimy „cześć” na przywitanie i pożegnanie? Czy słowo „marynarz” ma formę żeńską? Na te pytania odpowiada niezawodny profesor Jan Miodek.
-
- Dlaczego „na Węgrzech”, ale „w Czechach”? Odc. 150 Dlaczego „na Węgrzech”, ale „w Czechach”? Odc. 150
Dlaczego mówimy „na Węgrzech”, ale „w Czechach”? Profesor Jan Miodek wyjaśnia zawiłości języka polskiego w jubileuszowym 150. odcinku programu.
-
Sztuczny, nienaturalny, krygujący się, czyli kim jest osoba pretensjonalna? Co to są flejmy? Prof. Jan Miodek wyjaśnia zagadki językowe.
-
Jak się mówi poprawnie: „dostać SMS” czy „dostać SMS-a”?
-
- „Będzie kosztować” czy „będzie kosztowało”? Odc. 147 „Będzie kosztować” czy „będzie kosztowało”? Odc. 147
Program poświęcony kulturze języka polskiego. Uczestnicy, widzowie rozsiani po świecie za pośrednictwem Internetu (Skype) łączą się ze studiem. Ekspert, prof. Jan Miodek rozwiewa wątpliwości, udziela mini lekcji poprawnej polszczyzny.
-
Czy zwrot „za granicą” piszemy osobno, czy razem? Co to znaczy „walić jak w dym”?
-
Czy mężczyzna może być białogłowy? Jak nazywa się mieszkaniec Hajnówki? Na te i inne zagadki językowe odpowiada profesor Jan Miodek w kolejnym odcinku „Słownika polsko@polskiego”.
-
Edukacyjny talk-show poświęcony kulturze języka polskiego. W tym odcinku wyjaśniamy, co znaczy, że ktoś się kryguje lub cieszy się estymą.
-
Czy na początku zdania używamy formy „mi” czy „mnie”? Co oznacza powiedzenie „bez kitu”?
-
Jak zapisywać słowo „Euro”? Czy zaglądamy „do” czy „na” Facebooka? Sprawdzamy także co tak naprawdę znaczy „pójść z kimś w tango”.
-
Co to jest „fakt medialny” i czy to sformułowanie jest poprawne? W sądzie ulicznej sprawdzamy także kim jest „debeściak”.
-
Jaka jest poprawna odmiana słowa „kisiel”? Skąd pochodzi zwrot „na pohybel”. Co oznaczają zwroty „nakręcać się” i „wyhaczyć”?
-
W dzisiejszym „Słowniku polsko@polskim” prof. Miodek wyjaśnia, czym są „bebechy”, oraz czy drzwi należy otwierać „na ościerz”, czy „na rościerz”.
-
„Nazywam się” Piotrek czy „Mam na imię” Piotrek, czy obie wersje są poprawne? Kim jest luzara?
-
- Nie „zasypywać” czy „nie zasypiać” gruszek w popiele? Odc.137 Nie „zasypywać” czy „nie zasypiać” gruszek w popiele? Odc.137
Jak się mówi poprawnie: nie „zasypywać” czy „nie zasypiać” gruszek w popiele? Czy wiemy co znaczy słowo „kabza”? Jak pisać poprawnie „cha cha cha” czy „ha ha ha”? Zagadki językowe wyjaśnia prof. Jan Miodek.
-
Czy słowo „hawira” wzięło się ze starej gwary warszawskiej? Czy napisanie nazwy marki samochodu z dużej litery to błąd? A kto należy do tałatajstwa?
-
- Czy istnieje rodzaj żeński od słowa obcokrajowiec? Odc. 135 Czy istnieje rodzaj żeński od słowa obcokrajowiec? Odc. 135
Czy istnieje rodzaj żeński od słowa obcokrajowiec? Co to są „ekstrasy”? I kim jest „zadymiarz”? Wyjaśnia prof. Jan Miodek.
-
Jak uniknąć używania potocznych słów i nie dopuścić do stylistycznego dysonansu? Które formy zdrabniania imion są poprawne, a które nie? Na wszystkie pytania odpowiada prof. Jan Miodek.
-
W programie rozwiązujemy wszystkie wątpliwości językowe. Czego może dotyczyć zwrot „ale lipa”?
-
- Dlaczego używamy słów „jazzy”, „cool”, „ekstra”? Odc. 132 Dlaczego używamy słów „jazzy”, „cool”, „ekstra”? Odc. 132
Sprawdzamy, jak szeroka jest paleta superlatywnych określeń w młodzieżowym slangu. Okazuje się, że niektóre słowa były używane także przez pokolenia naszych rodziców i dziadków.
-
Hipster kontra tapeciara? Co znaczą i jak ich używać podpowiada Jan Miodek. Zobacz „Słownik polsko@polski”.
-
Dlaczego słowo „chuligan” po polsku piszemy przez „ch”, a po angielsku przez samo „h”? Co znaczy słowo „pejoratywny”? Co to jest „kabona”? Jak należy mówić „puf” czy „pufa”? Ponadto odpowiadamy na pytanie, co oznacza słowo „padak”?
-
Prof. Miodek opowiada, o coraz popularniejszym fonetyczno - morfologicznym anglizowaniu wyrazów, np. spoks, bronks, dzięks. Ponadto odpowiadamy na pytanie, co oznacza słowo fatygować?
-
W odcinku między innymi o tym czy lampki migoczą, migają czy migotają oraz jakie znaczenie ma określenie „w dechę”.
-
Czy „Polonia” to tylko nazwa naszych rodaków, mieszkających za granicą i czy wszyscy Polacy lubią to określenie?
-
Czy karmelki mogą powodować kłopoty językowe? Jak się okazuje, tak. Na szczęście prof. Jan Miodek zna rozwiązanie tego i innych problemów z językiem polskim.
-
Prof. Miodek opowiada o etymologii słowa „talk–show”, znaczeniu wyrażeń „dworować” oraz „smalić cholewki”. W programie ponadto odpowiadamy na pytania, co oznacza określenie „cieszyć banana” oraz „dać ciała”?
-
O szerokim zastosowaniu słowa „bajer”. O tym, kiedy „leader” stał się „liderem”? A także, wyjaśniamy co znaczy „mieć kogoś za hetkę – pętelkę”?
-
Jak prawidłowo akcentować wyrazy zapożyczone i co oznacza powiedzenie „zrobić wiochę”? Odpowiedź na te i inne pytania zna prof. Jan Miodek.
-
Jak stopniować prawidłowo przymiotniki? Kto to jest „kark”? – wyjaśnia prof. Jan Miodek.
-
Prof. Jan Miodek wyjaśnia, jak należy prawidłowo odmieniać nazwiska i co oznacza słowo „zblazowany”.
-
W programie wyjaśniamy co znaczy, że coś jest „fest” oraz, że ktoś się „rozbisurmanił”. Ponadto, prof. Miodek powraca do często poruszanej kwestii odmiany imion, nazwisk i miejscowości.
-
Co oznaczają słowa „degrengolada” i „hejka”? – wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Wśród poruszanych dziś przez prof. Jana Miodka kwestii znalazł się także temat zmian w języku. Czy wygodniejsze formy wyprą w przyszłości tradycyjne odmiany niektórych wyrazów?
-
W tym wydaniu programu prof. Miodek opowiada o znakach językowej młodości, czyli potocznej mowie młodzieży. A także dowiadujemy się, jak poprawnie używać jednego z najpopularniejszych słów – „robić”.
-
Czy zwrot „tak cię kocham, że cię zjem” brzmi makabrycznie? – wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Czy „ilość” może występować w połączeniu z rzeczownikami policzalnymi, a „liczba” z niepoliczalnymi? – wątpliwości rozstrzyga prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
- Człowiek zakręcony według prof. Jana Miodka, odc. 111 Człowiek zakręcony według prof. Jana Miodka, odc. 111
Nietypowe wyrażenie – za pan brat, jako przykład gramatyzmu archaicznego, gdzie biernik równy jest mianownikowi, a nie dopełniaczowi. W sondzie ulicznej pytaliśmy, co według Polaków znaczy określenie – zakręcony?
-
Coraz więcej rodaków używa zanglizowanej fonetyki. Profesor Jan Miodek zastanawia się, z czego wynika coraz powszechniejszy angielski akcent w polskiej mowie. W programie także, czy Polacy znają znaczenie słów „pofolgować” oraz „truizm”.
-
Jak kogoś poprawnie pogonić, gdy zwleka z wyjściem? Powiedzieć „chodźże” czy „chodźżesz”? A może obie formy są poprawne? Wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Badania sprzed kilku lat wykazywały, że przeciętny Polak używa 1800 słów, dziś to zaledwie 800 wyrazów. Czy to znaczy, że język polski ubożeje? Jan Miodek tropi błędy językowe i rozwiewa wątpliwości co do poprawnych form wyrazów: szeptać, drożdże, odszczekać, estyma, a także komentuje język użytkowników CB radia.
-
Skąd wzięło się powiedzenie: „słowo się rzekło, kobyłka u płota”? Wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Czy poprawna jest forma „w Wiedniu” czy „we Wiedniu”? – wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego. Zapytamy również mieszkańców Wrocławia, czym jest fetysz.
-
Czy spójnik „że” jest zbyt często używany i czy można go czymś zastąpić? – wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Skąd wzięła się nazwa miejscowości Pęgów na Dolnym Śląsku? Prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego ma pewne przypuszczenia.
-
Choć potencjalnie to forma poprawna, jednak nie przyjęła się w polszczyźnie. Czy można ją zatem używać? Wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
- Czy „wydaje się być” jest formą poprawną, odc. 102 Czy „wydaje się być” jest formą poprawną, odc. 102
Czy można powiedzieć „wydaje się być”? A może jest to błąd? Wątpliwości nie ma prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Która forma jest poprawna? Wszystko zależy od szyku w zdaniu – wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Warszawskiego.
-
Która forma jest poprawna, a może obie? – wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Co te słowa oznaczają i czy są poprawne? – wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
- Pierwsi, drudzy, trzeci... ale nie czwarci, odc. 98 Pierwsi, drudzy, trzeci... ale nie czwarci, odc. 98
Dlaczego ta ostatnia forma jest niepoprawna? O sile uzusu mówi prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Sformułowanie „w międzyczasie” budzi wątpliwości, jednak prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego jest przekonany, że jest potrzebne i poprawne. Dlaczego?
-
Mieszkaniec Szczecina to Szczecinianin, a jak będzie w wypadku mieszkańca Szczecinka? Podobny dylemat jest w wypadku Olsztyna i Olsztynka.
-
Od czego pochodzi słowo naleśnik i na kogo woła się w Poznaniu "kejter"? Te i wiele innych zagadek językowych rozwiązuje profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, Jan Miodek.
-
W języku polskim zaszło przez ostatnie 50 lat wiele zmian, jeżeli chodzi o rodzaje męskie i żeńskie. Czy mówienie „Pani Wojewodzina” jest w takim razie poprawne?
-
Często słyszy się sformułowanie „nie ma komu posprzątać”. Czy jest dopuszczalne? A może jedyną poprawną formą jest „nie ma kto posprzątać? Wątpliwości rozstrzyga prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Czemu tak wielu Polaków zamiast „dzisiaj” mówi „dzisiej”? A jak ma się sprawa z chłopakami? A może bardziej chłopcami? Na te i inne pytania odpowiada niezawodny profesor Miodek.
-
W odcinku wraz z profesorem Miodkiem zastanawiamy się nad pytaniem: będzie padać czy będzie padało? A jak to jest z tym bramkarzem: stoi on „w bramce” czy „na bramce” Jak się okazuje, nie jest to aż tak oczywiste...
-
W odcinku ciekawostki o „pani Sylwii”, a także ironiczne znaczenie wyrażenia „rychło w czas”. Tłumaczy profesor Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Tematem wiodącym tego wydania programu jest interpunkcja. Przecinek to znak interpunkcyjny, który choć niepozorny, potrafi sprawić poważne kłopoty. Kiedy powinniśmy go stawiać, a kiedy możemy go pominąć?
-
W odcinki zawiłości gwary śląskiej oraz znaczenie słowa: sznyta. Czy to blizna, czy coś zupełnie innego?
-
- Osobliwa odmiana rzeczowników z liczebnikami, odc.82 Osobliwa odmiana rzeczowników z liczebnikami, odc.82
Dlaczego większość rzeczowników z liczebnikami od dwóch do czterech występuje w bierniku, a od pięciu w dopełniaczu? Wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Pochodzi od hebrajskiego słowa „hannāh” oznaczającego łaskę. Czy jedyną poprawną formą dopełniacza liczby mnogiej tego imienia jest „Ann”? Wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Słowo to pochodzi od łacińskiego „subscryptio”. Co oznacza? Wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Słać czy ścielić łóżko? Która forma jest poprawna, a może obie? Wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Słowo to pochodzi z języka niemieckiego. W polskim różni się jednak fonetycznie od swojego pierwowzoru. Czym? Wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Boże Narodzenie nazywano kiedyś godami albo godnymi świętami. Ten archaizm wciąż funkcjonuje w gwarach na Śląsku.
-
Choć „podły” oznacza obecnie kogoś bardzo złego, nie zawsze tak było. Kiedyś to słowo miało zupełnie inne znaczenie. Jakie? Wyjaśnia prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
-
Słowo „gros” może oznaczać zarówno większość, jak i 12 tuzinów. Wszytko zależy od tego, jak jest wymawiane – wyjaśnia prof. Jan Miodek.
